AIA Sportzomer: De plaats van goud
De stad die nu de grootste is van Zuid-Afrika leidde lang een slaperig bestaan, tot het eind negentiende eeuw explosief groeide door één enkele grondstof: goud. De naam van Johannesburg betekent in het Zulu (eGoli), Xhosa (eRhawutini) en het Zuid-Sotho (Gauteng, ook de naam van de provincie) dan ook ‘plaats van goud’. Een stad waar grote rijkdom te vinden was, nog steeds te vinden is, maar tegelijkertijd de stad waar velen het geprobeerd hebben, maar terecht kwamen in een uitzichtloos leven. De stad herbergt enkele van de meest criminele wijken van Zuid-Afrika, alsook het beruchte zwarte township Soweto. Wie had drie jaar geleden gedacht dat in één van die wijken (Roodepoort) een team van Athletes in Action aan de slag zou gaan? De Zuid-Afrikaanse Lisa Becker in ieder geval niet. Al heeft ze er al die tijd wel voor gebeden.
Zwakte
Het veld waar het team bezig is ligt op een heuvel en is even goudgeel gekleurd als de enorme bergen afval van het uitgestrekte complex goudmijnen waar het veld op uitkijkt. Het ligt naast een middelbare school; een groot gebouw, drie verdiepingen opgetrokken in rode baksteen, met een groen dak. De lokalen komen uit op een galerij en tussen de lessen door hangen de jongeren in schooluniform te kwetteren over de blauwgeverfde balustrade.
Het team krijgt elke les een andere klas en mag die les invullen met sport en getuigenissen. Het neemt vooral de tijd voor dat laatste: een dramastukje, een getuigenis, in groepjes om te praten en eventueel te bidden. De persoonlijke gesprekken lopen wel, maar gaan niet echt diep. Leerlingen lopen niet met hun problemen te koop. Elke vorm van openheid kan gezien worden als zwakte en genadeloos worden afgestraft in een wijk waar het leven kei- en keihard is. Er zijn geregeld vechtpartijen in de pauze. Jongeren vertellen dat ze hun eigen vrienden niet vertrouwen, dat ze niemand vertrouwen, simpelweg omdat niemand te vertrouwen is.
Someone who cares
Lisa Becker is contactpersoon tussen het team en de lokale kerk, Veranderde Lewens. Een tengere, blanke vrouw, met een enorme passie voor de verloren jeugd in deze omgeving. Ze loopt met een grote smile rond als ze het team bezig ziet. Als ze vertelt over haar missie en hoe enorm blij ze is met dit team is de emotie in haar stem te horen. Drie jaar geleden is ze begonnen met contact proberen te leggen met jongeren en kinderen van een aantal scholen. Een moeilijke taak, waar ze zich vaak alleen in voelde staan. Kerken die ze mee probeerde te krijgen waren vooral bezig met zichzelf en wilden haar niet steunen. De jongeren die ze probeert te bereiken zijn enorm gesloten. Ze vertelt: “Ze hebben alles al gehoord. Als deze jongeren horen dat we over Jezus willen praten zeggen ze: ‘Die preek hebben we al honderd keer gehoord.’ Ze willen niet nog een preek, ze willen vooral weten dat er iemand is die om ze geeft.”
Juist dat laatste komt echter moeilijk binnen. “Ik heb in die jaren leuke contacten opgebouwd, we doen wat activiteiten, maar het dringt maar niet door dat ik van ze houd, om ze geef, met ze mee wil gaan in hun wereld. Dat komt er niet doorheen.” Ze glimlacht verdrietig. “God heeft me duidelijk gemaakt dat ik in deze wijk aan de slag moet, maar ik voelde me zo vaak alleen staan. Nu is hier een team aan de slag dat zich kwetsbaar opstelt, dat laat zien dat ze naast de jongeren wil gaan staan, dat contact probeert te leggen. En weet je? Opeens zien de jongeren mij ook meer staan, krijg ik beter contact, dring ik beter tot ze door.” Haar lach wordt breder en haar ogen beginnen te glimmen. “Kerken zien wat er gebeurt en willen opeens ook meedoen. Dit team heeft echt voor een doorbraak gezorgd.” Lisa zoekt naar woorden, maar haar gezicht zegt genoeg. “Wat er in deze paar dagen gebeurd is, is gebedsverhoring van drie jaar bidden.”
Sloppenwijk
Van Roodepoort rijden we naar Olievenhoutbosch, een grote sloppenwijk naast Pretoria en een al even troosteloze plek. Kilometers ver strekt zich een mengelmoes van wrakke bakstenen gebouwtjes, golfplaten hutjes, open riolen, krotten met karton, doeken en lappen, harde hobbelige paden en lege mensenlevens zich uit. Tijdens het regenseizoen is het één grote modderboel. Kinderen scharrelen rond, mannen staren hangend in stoelen wezenloos voor zich uit, vrouwen babbelen of staren ongelovig de groep blanken na.
Het bijzondere van het team is dat zij in het township slapen, in een beveiligd gedeelte, gevuld met onder andere een lokaal voor computerles, een kinderdagverblijf en een safehouse. Teamleidster Janita vertelt dat ze de dag ervoor naar Mooiplaas zijn geweest. “Dat is ook een sloppenwijk, maar die is bovenop een vuilnisbelt ontstaan, dat is allemaal nog erger dan hier. Het is niet te bevatten hoe mensen daar moeten leven.” Het team is de afgelopen dagen vooral bezig geweest met praktisch werk, zoals verven op een basisschool of klussen bij een hiv-kliniek. De komende dagen zullen ze meer met sport bezig zijn. Als wij aankomen zijn ze op een een speelpleintje bij een school met een grote groep kinderen lekker aan het spelen.
Tabby
De ellende waartussen de teamleden zich bevinden is zo schrijnend dat het onwerkelijk is. Janita: “Het komt nog niet echt binnen. Het is bij sommigen ook een vorm van zelfbescherming. Als ik nu alles binnen laat komen, ben ik heel de dag aan het huilen en kan ik mijn werk hier niet doen.” Welk teamlid we ook spreken, ze beamen deze woorden.
Eén van de meisjes dat op de kinderopvang rondloopt is Tabby, nauwelijks een jaar of drie/vier. Haar moeder is ziek en ligt in het ziekenhuis. In eerste instantie was ze daarom bij haar vader, maar deze mishandelde haar tot de littekens op haar rug stonden. Nu wordt ze opgevangen. Als iemand haar probeert op te tillen raakt ze in paniek, de leden van het team heeft ze inmiddels leren vertrouwen. Als ze speelt lacht haar mond, maar haar ogen zijn leeg, elke vonk is gedoofd.
Het is zoveel voor het team, niet te bevatten. “Het verwerken komt waarschijnlijk pas als ik weer thuis ben.”
Meer foto’s zijn hier te vinden.
Blogs van diverse teams:
Malawi: http://malawi2010.reismee.nl/reisverhaal/97768/wow-now-were-really-in-malawi/
Malawi: http://malawi2010.reismee.nl/fotos/55676/eerste-impressie-fotos/
Olievenhoutbosch: http://onstweddeeoafrika.waarbenjij.nu/index.php?page=message&id=3537242
Soshanguve: http://church2go.reismee.nl/reisverhaal/97842/de-kop-is-eraf/
Stutterheim: http://elsontheroad.waarbenjij.nu/index.php?page=message&id=3538637
Geplaatst op vrijdag 30 juli 2010.
