AIA Sportzomer: De zwarte Noach

Polokwane staat in de reisgids beschreven als saai en stoffig, maar dat was voordat de provinciehoofdstad uitgekozen werd als speelstad voor het WK voetbal 2010. Als we aan komen rijden vanuit Pretoria staat het splinternieuwe Peter Mokaba Stadion te glimmen naast de weg. Een eindje buiten het dorp gelegen steekt het modern vormgegeven gebouw af tegen de omliggende uitgedroogde velden als een ondersteboven gekeerde pissebed op een stoeptegel. De lokale voetbalclub speelt er zijn wedstrijden en verder wordt het dure gebouw nauwelijks gebruikt. Het is een schril contrast met het ongelijke veld dat het team van Polokwane (SA017) een eindje verderop gebruikt.

Hiërarchie
Het team voetbalt bij en met een school. ‘s Ochtends verzorgt het een dagopening voor de school en ‘s middags sporten ze lekker met de kinderen die uit school komen. De eerste week zijn ze bezig op de ene school, de tweede week op de andere. In tegenstelling tot veel andere teams heeft het team de hele week een vaste plek en kan het dus diepere relaties opbouwen met de kinderen en jongeren van de school.
De leden van het team hebben ook een bijzondere invloed op de kerk in Polokwane. Het is voor geëmancipeerde westerlingen best lastig om een weg te vinden binnen de hiërarchische structuur die vaak onderdeel is van de Afrikaanse cultuur. Het voelt ongemakkelijk om je als gast steeds maar weer te laten bedienen of om te zien hoe mannen geen hand uitsteken, simpelweg omdat het huishouden een taak van vrouwen is. Zo niet het team! Hun voorstel om typisch Hollandse pannenkoeken te bakken werd enthousiast begroet, maar toen de jongens mee gingen helpen in de keuken en ook bedienden en afwasten keek men toch wel gek. Na een uitleg over hoe we dat in Nederland zien, ook juist met dienen als christen, bleek dat aan te slaan. De rest van de week was er steeds vaker een man te vinden in de keuken…

Jonge honden
De dag erna gaan we op bezoek bij het team in Soshanguve (SA026). Als we aankomen bij de Free Reformed Church is het team nog nergens te bekennen. Na een kwartier komt een busje aanrijden en buitelt het team uit Winsum als jonge honden de achterbank af. Dit is de eerste dag dat ze bij deze kerk zullen zijn en ze zullen de hele week blijven. In het kerkgebouw, een soort loods met matten op de vloer, en in een bijgebouwtje is er kindercrèche. Een kind is jarig en paarse maskertjes sieren de bruine kopjes van de kinderen. Op de muur nodigt een bruine Noach met een lange grijze baard een bonte reeks aan Afrikaanse dieren in zijn ark. Een volleybalpaal wordt geïmproviseerd van een aantal latten, een deel van het team trekt de wijk door om kinderen uit te nodigen en de blanke dominee komt een kijkje nemen hoe het team het aanpakt. De kinderen schreeuwen om het hardst mee met het dramastukje.

Indruk en impact
De afgelopen week heeft veel indruk op het team gemaakt. Het is op een aantal basisscholen, middelbare scholen en weeshuizen geweest. Eén moment zal geen van de teamleden snel vergeten. Teamleider Jouke: “We liepen op het weeshuis rond en op een gegeven moment kwamen we bij een klein kamertje waar een ziek jochie op bed lag. Hij had aids en kon elk moment overlijden. Toen gingen we als team samen voor hem bidden. Iemand bad en legde de handen op zijn hoofdje. Dat was wel een emotioneel moment. Iedereen was daarna wel heel stil en diep onder de indruk.” Ook teamlid Rowen was hierdoor diep geraakt. “Hij lag daar en het was zo’n mager jongetje. Vrijdag gaan we weer langs dat kindertehuis, maar ik hoop dat we hem dan niet meer zien. Dat hij dan eindelijk rust heeft.”

Na het toneelstukje vertelt Arnaud zijn verhaal aan de kinderen. Een jaar geleden is zijn moeder overleden en hij beschrijft hoe hij haar in de laatste fase van haar ziekte, toen ze zelf niets meer kon, uit de Bijbel voorlas. Het is een verhaal dat een gevoelige snaar raakt bij de kinderen. Ook zij hebben vaak dierbaren, vaders, moeders, familie verloren. Arnaud merkt dat de kinderen daardoor opener zijn. “Ze komen eerder met hun verhalen, omdat ze het idee hebben dat ik hen beter begrijp omdat ik het meegemaakt heb. Dan krijg je heel wat moeilijke dingen te horen.”
Van verschillende kanten horen de teamleden hoe veel impact hun bezoek heeft. Jan: “Zelf hebben we dat niet eens heel erg door, maar de voorganger vertelde hoe bijzonder het voor veel mensen is.” Het gebouw was bij de laatste dienst in de eerste kerk dan ook afgeladen; volgens het team vier keer zoveel bezoekers als normaal. De voorganger is enthousiast en heeft al een groep gevormd om door te gaan. Het team heeft een week lang veel gegeven en gaat dat deze week weer doen. Robbert: “We werden in de loop van de week erg moe en er waren wat kleine irritaties in de groep. Dat hebben we allemaal uitgesproken.” Hij leunt over het muurtje naast het veld en kijkt naar de voetballende jongetjes. “Het is wel zwaar, maar als ik die mooie kinderen hier dan zie, dan heb ik er gewoon weer zo veel zin in.”

Nieuwe blogs van diverse teams.

Stutterheim (SA040):

http://elsontheroad.waarbenjij.nu/index.php?page=message&id=3542848

Botswana (BW001):

http://kjarkema.posterous.com/

Polokwane (SA017):

http://teampolokwane.wordpress.com/

Olievenhoutbosch/Johannesburg (SA025):

http://onstweddeeoafrika.waarbenjij.nu/index.php?page=message&id=3543451
http://onstweddeeoafrika.waarbenjij.nu/index.php?page=message&id=3544589

We kregen nog een mooie foto doorgestuurd van team Durban (SA033):